Ceist Mhór an Lae

7/26/2006

Cén rud is mó a chuirfeadh stop leis an slad ar na bóithre?

Tá sé chomh simplí leis seo. Dá mbeadh níos lú carranna ag taisteal ar na bóithre, bheadh níos lú timpistí ann. Mharófaí níos lú tiománaithe is taistealaithe. Bheadh níos lú daoine gortaithe.
Freagra simplí ar cheist achrannach – an feidir nár smaoinigh duine ar bith air cheana féin?
Ar dtús, níor mhiste liom a rá go bhfuil taithí phearsanta agam, mar atá ag gach duine eile sa tír, ar ghaolta is ar chairde a cailleadh nó a gortaíodh i dtimpistí gluaisteáin.
Bhíos ag tiomáint ar ais ó Chorcaigh, an lá cheana, agus ghabhas thar an chasadh go Caisleán Ó Liatháin ar an N25, díreach taobh amuigh de Mhainistir Fhear Maí. Bheannaíos mé féin nó ag an pointe seo, breis is naoi mbliana ó shin, a maraíodh m’úncail, Pádraig Ó Liatháin. Agus é ag tabhairt síob dá mhac chun tí, bhuail leoraí an carr ina raibh sé ag taisteal. Maraíodh m’uncail ar an toirt agus gortaíodh mo chol ceathrair go dona. Tá mo chol ceathrair tagtha slán ón ghortú sin cé nach dóichí go dtiocfaidh sé slán ón tráma dá anam mar gheall ar an timpiste seo inar maraíodh a athair chomh héasca.
Ní dócha go raibh an locht ar an tiománaí leoraí ach sa mhéid is go raibh sé ag tiomáint ar an mbóthar go déanach san oíche. Níl a fhios agam cé ar a raibh an locht, leis an fhírinne a insint – ní smaoineamh é a rith liom go dtí anois.
An rud amháin atá ar eolas agam ná, gach seans, go mbeadh m’uncail beo inniu ach amháin an leoraí sin a bhuail a charr.
Nó dá mba rud é go raibh córas iompair phoiblí i Mainistir Fhear Maí a bhéarfadh mo chol ceathrair abhaile go dtí a árasán, bheadh an seans céanna ag m’úncail bheith beo inniu.
Is cuid den phríomhbhóthar ó Chorcaigh go Baile Átha Cliath an N25 seo agus tá feabhas á chur air de réir a chéile - tá seachbhóthar timpeall ar Bhaile Mhistéala anois agus tá críoch á cur leis an seachbhóthar timpeall ar Mhainistir Fhear Maí.
Is eagal liom go gcuirfidh na seachbhóithre seo le líon na dtimpistí ar na bóithre mar ní bheidh ar thiománaí srian a chur leis an luas tiomána ó Bhaile Átha Cliath go Corcaigh, príomhbhóthar na tíre, de bharr na mbóithre úra.
Tá gá le feabhsú na mbóithre, cinnte, ach tá gá freisin an rogha a thabhairt do dhaoine gan taisteal ar na bóithre céanna ach úsáid a bhaint as seirbhís iompair phoiblí atá compordach, éifeachtach agus ar chostas réasúnta. Agus níl seo á chur ar fáil ag Iarnród Éireann nó ag Bus Éireann i láthair na huaire.
Chosain 7 gciliméadar de bhóthar uasghrádaithe idir Oileán Chiarraí agus Mainistir na Féile, an N21, chosain sé E34m. Osclaíodh an bóthar feabhsaithe sin, an tseachtain seo. Cá mhéad bus d’ardchaighdeán a cheannódh an t-airgead sin?
Cá mhéad airgid a shabhálfadh an stát ar chostais leighis?
Cá mhéad cánach a shaothródh an stát dá mba rud é go raibh codán den dream, breis is 200, a maraíodh go dtí seo i mbliana fós ina mbeatha agus saol oibre á chur isteach acu?
Tá costas ag baint le córas iompair phoiblí den scoth a chur in áit, ach tá costas freisin de bharr nach gcuirtear in áit é. Ní minic a aithnítear go bhfuil rogha i gceist sa tír seo.
Is minic daoine ag gearán nach bhfuil a dhóthain iompair phoiblí taobh amuigh de Bhaile Átha Cliath, áit a bhfuil Luas, Bus Átha Cliath agus DART ag freastal ar an bpobal taistil – agus go fóill, bíonn tranglam tráchta ann!
Ní ceist é a bhaineann le tranglam tráchta amháin. Cad a tharlódh, meas sibh, dá gcuirfeadh duine éigin ó thaobh amuigh den Pháil, ceantar fairsing nach bhfuil Luas nó Dart agus nach rómhinic a fheictear bus ann ach oiread, an dlí ar an stát ag tabhairt le fios go raibh a cheart chun beatha á shárú de bharr easpa seirbhís iompair phoiblí sa cheantar ina mbeadh an duine seo ag cur faoi?
Ní áirím an ceart chun slí bheatha a bheith ag duine ach ceart na beatha féin – de bharr an easpa seirbhíse iompair phoiblí, tá siad ag cur a mbeatha i mbaol ag dul ó áit go háit ar na bóithre.
Ceist comhionannais é seo. Tá do bheatha i mbaol ar bhóithre na tíre, taobh amuigh den Pháil, thar mar atá sé sa cheantar sin.
Tarlaíonn níos mó timpistí ar na bóithre taobh amuigh den Pháil mar is den riachtanas é gluaisteán a bheith ag duine le dul áit ar bith, bíodh sé ag obair nó, fiú, an teach tábhairne.
Ceist é seo a thógtar go minic. Tá an saol faoin dtuath i gcontúirt mar gheall ar an riail seo faoi thiomáint faoi thionchar an óil. Cén cineál saol shóisialta a bheadh ag duine atá ina chónaí faoin dtuath in Éirinn mura mbeadh siad ag dul go dtí an tábhairne?
Saol ar bith. Nílim ag rá gur cheart go mbeadh cead ag daoine bheith ag ól agus ag tiomáint, ach ba cheart go mbeadh rogha acu taisteal go dtí an tábhairne – agus abhaile – ar sheirbhís iompair phoiblí.
Níl a leithéid de sheirbhís oíche ar fáil faoin dtuath in Éirinn ach i gcorr-áit, agus go minic, ní mhaireann sé ach ar feadh cúpla seachtain, timpeall na Nollag.
Cén fath nach dtugann an rialtas spreagadh do thábhairneoirí – abraimis go dtabharfaí cead dóibh sciar den cháin ar gach pionta a dhíolann siad a choinneáil le costais an bhus a íoc – an tseirbhís riachtanach seo a chur ar fáil?
Níl ansan ach réiteach amháin ar fhadhb áirithe. Tá iliomad fadhbanna ann a chuireann le líon na marbh ar na bóithre agus go leor cainte ann faoin mórthábhacht a bhaineann le cur i bhfeidhm dhlíthe an bhóthair, pointí pionóis troma a ghearradh ar dhaoine agus daoine a chur den mbóthar ar fad níos minice.
Tá gá le cur i bhfeidhm na ndlíthe atá ann, gan amhras, tá gá le feabhas a chur ar na bóithre.
Ach an rud is mó a bhfuil gá leis, faoin dtuath go háirithe, taobh amuigh den Pháil, go mbeadh rogha ag daoine taisteal go dtí an áit ar mhaith leo taisteal chuici gan suí isteach i ngluaisteán.
Daoine réasúnta iad pobal tuaithe na hÉireann. Ní gá dóibh mórán ama a chaitheamh le machnamh ar an gceist. Más féidir leo dul ó A go B ar bhealach nach mbeidh contúirteach ach a bheidh compordach, éifeachtach agus ar chostas réasúnta, glacfaidh siad an rogha sin 9 n-uaire as gach 10.

0 Comments:

Post a Comment

<< Home